Ένας τομέας που θα υποστεί ριζικές αλλαγές -τουλάχιστον στην Ελλάδα- είναι ο τραπεζικός.

Του Αντώνη Κεφαλά

Η εξέλιξη αυτή πηγάζει από την σημερινή κατάσταση των τραπεζών: δέκα χρόνια αναδιαρθρώσεων δανείων, εποπτικών αλλαγών και συρρίκνωσης δεν έχουν καταφέρει να τις εξυγιάνουν σε βάθος. Παραμένουν ευάλωτες στην έλευση μαύρων κύκνων, όπως ο κορωνοϊός, και έτσι σε σημαντικό βαθμό ανίκανες να αντεπεξέλθουν στον βασικό προορισμό τους -να προσφέρουν ρευστότητα σε μία οικονομία που διψά όπως ο ταξιδιώτης στην έρημο.

Λόγω της κατάστασης αυτής, η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα θα πρέπει να περιμένει ότι θα χυθεί πολύ αίμα. Σήμερα μπορεί να γίνονται σχέδια επί σχεδίων για να σωθεί η ραχοκοκαλιά της οικονομίας -η μικρομεσαία επιχείρηση, που στην ουσία είναι η μικρή (για να μην πούμε η πολύ μικρή) εταιρεία. Στους επόμενους δώδεκα μήνες, όμως, η χώρα θα δει να κλείνουν πολλές εκατοντάδες εταιρείες. Θα ολοκληρωθεί, έτσι, με τον πιο απότομο τρόπο, μία σκληρή διαδικασία που ξεκίνησε το 2010 και ποτέ δεν κατέληγε διότι υπήρχε πάντα το πολιτικό κόστος και η ιδεοληψία κατά των μεγάλων επιχειρήσεων.

Από το 2018 και μετά οι τράπεζες έχουν καταβάλει φιλότιμες και σε σημαντικό βαθμό αποτελεσματικές προσπάθειες μείωσης των κόκκινων δανείων. Από μία άποψη «πλήρωναν» τις ακρότητες της δεκαετίας 2000-2010. Από μία άλλη, υπήρξαν θύματα της Γερμανικής πολιτικής που με την συναίνεση του δικού μας πολιτικού κόσμου, έσωσε τις ευρωπαϊκές τράπεζες αλλά καταδίκασε τις ελληνικές. Άσχετα με τα αίτια, όμως, είναι γεγονός ότι στην σημερινή κρίση οι ελληνικές τράπεζες δεν έχουν την δυνατότητα να σώσουν παρά μόνο τις ήδη υγιείς επιχειρήσεις. Τούτη την στιγμή λειτουργούν αγνοώντας τα κριτήρια της αγοράς. Το αργότερο από το τέλος του β΄ τριμήνου το μορατόριουμ αυτό θα καταργηθεί.

Το πρόβλημα δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό. Είναι παγκόσμιο. Απλά, στην Ελλάδα, είναι μεγαλύτερο απ’ ό,τι σε πολλά άλλα κράτη.

Κατ' αρχάς είναι σαφές ότι η εικόνα των κόκκινων δανείων θα αντιστραφεί: αντί για μείωση θα έχουμε ξανά αύξηση. Παρά την επάρκεια κεφαλαίων που σήμερα εμφανίζονται να έχουν, σύντομα οι τράπεζες θα υποχρεωθούν να βάλουν «δελτίο» στις πιστώσεις.

Στη διαδικασία αυτή θα ακολουθήσουν διεθνές πρότυπο. Για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις ταξινομούνται σε κατηγορίες -ας πούμε: (α) ισχυρές και αγκυροβολημένες, (β) σε πλεύση αλλά με μεγάλη τρικυμία, (γ) σε πλεύση με τρικυμία και χωρίς έλεγχο του πηδαλίου, και, (δ) βυθιζόμενες. Η εποπτική εντολή είναι απλή: σώστε μόνο εκείνες που μπορούν να σωθούν. Δεν υπάρχουν χρήματα για όλες. Αυτό σημαίνει ότι όσες επιχειρήσεις ανήκουν στην πρώτη κατηγορία θα σωθούν. Η επιλογή θα είναι αυστηρή για όσες ανήκουν στην 2η κατηγορία και ακόμη πιο αυστηρή για όσες στην 3η. Στην 4η κατηγορία είναι όλες καταδικασμένες -με την έννοια ότι τώρα ο θάνατος θα έρθει πιο γρήγορα και πιο απότομα.

Για τις τράπεζες, το δίλημμα είναι πάντα μεταξύ της παροχής ρευστότητας και της επίπτωσης στον ισολογισμό. Οι εξελίξεις αυτές θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς την πραγματική οικονομική κατάσταση των πελατών αλλά και ως προς την δική τους οικονομική εικόνα. Τούτη τη φορά, η εκτίμηση και επιλογή θα είναι για κάθε πελάτη ξεχωριστά, έναν προς ένα.

Αλλαγές και στις τράπεζες

Μία σχολή υποστηρίζει ότι το τραπεζικό σύστημα θα λειτουργήσει για 1-2 χρόνια σε κατάσταση κρίσης και, στην συνέχεια, θα επιστρέψει στην κανονικότητα. Υποστηρίζεται, μάλιστα, ότι η περίοδος αυτή μπορεί να είναι και πιο σύντομη, επειδή οι ελληνικές τράπεζες έχουν αποκτήσει μεγάλη τεχνογνωσία στην διαχείριση κρίσεων.

Θεωρώ ότι το αντίθετο θα συμβεί. Το τίμημα θα είναι ακριβό και για τις ίδιες τις τράπεζες. Καταρχάς, θα υποχρεωθούν να αντιγράψουν πρακτικές λειτουργίας που ήδη εφαρμόζονται στην Ευρώπη. Ειδικότερα, θα αυξηθούν σε μεγάλο βαθμό οι τραπεζικές εργασίες που θα γίνονται μόνο μέσω του διαδικτύου, κι αυτό θα επηρεάσει πρωταρχικά την πλευρά της λιανικής. Σταδιακά, η είσοδος στο κατάστημα θα γίνεται κυρίως με ραντεβού και για συγκεκριμένα θέματα. Αναπόφευκτα, θα μειωθεί ο αριθμός των καταστημάτων και οι θέσεις εργασίας. Η μεγάλη έξοδος της τελευταίας πενταετίας θα συνεχιστεί.

Το ένα μεγάλο ερώτημα είναι αν θα λειτουργούν οι αγορές ομολόγων (τιτλοποιήσεις) και ποια θα είναι η εκτίμηση τους και η «όρεξη» τους να απορροφήσουν ρίσκο. Αν οι αγορές επανέλθουν, τότε θα είναι ίσως εφικτή η συνέχιση της προσπάθειας που έχει αναληφθεί εδώ και 2 χρόνια περίπου για την μείωση των κόκκινων δανείων. Αν όχι, τότε θα είναι η ώρα να υλοποιηθεί η πρόταση του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα για την δημιουργία ενός είδους «κακής τράπεζας» με την μορφή της Assets Management Company (AMC).

Στο θέμα αυτό υπάρχουν αντιδράσεις κι αυτές μας οδηγούν στο δεύτερο μεγάλο ερώτημα: με τις νέες συνθήκες που δημιούργησε ο κορωνοϊός, μπορούν να επιβιώσουν και οι τέσσερις τράπεζες; Πριν από λίγα μόλις χρόνια, ένας από τους μεγαλύτερους και πιο διορατικούς Έλληνες τραπεζίτες, ο Γιάννης Κωστόπουλος της ΑΛΦΑ είχε πει πως η ελληνική αγορά μπορεί να «σηκώσει» μόνο 2 &1/2 τράπεζες. Η τάση συρρίκνωσης που ξεκίνησε με την μεγάλη κρίση του 2010, που ήταν και τραπεζική κρίση, θα συνεχιστεί τώρα πιο έντονα λόγω της νέας κρίσης. Αν δημιουργηθεί μία AMC, τότε σίγουρα δεν θα υπάρχει πλέον χώρος και για τις τέσσερις τράπεζες – καθώς μέρος της δουλειάς τους θα πάει στην ΑΜC.
Χώρος που, έτσι κι αλλιώς, ίσως να μην υπάρχει ήδη. Κι αυτή θα είναι η μεγαλύτερη εξέλιξη με αφορμή τον κορωνοϊό. Μία τράπεζα είναι κιόλας μισή. Και μία θα απορροφηθεί.

Χρηματοδότηση χωρίς καταβολή τόκων για 2 χρόνια και προνομιακούς όρους για την ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που έχουν πληγεί από τις επιπτώσεις της πανδημίας, παρέχει από τις 28 Απριλίου η Τράπεζα Πειραιώς, συμμετέχοντας στο νέο Υποπρόγραμμα της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ), σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση.

Η Τράπεζα αξιοποιεί άμεσα τις δυνατότητες του νέου Υποπρογράμματος της ΕΑΤ, στηρίζοντας ενεργά τις προσπάθειες των επιχειρήσεων να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κρίσης και να διατηρήσουν την απασχόληση, προϋποθέσεις αναγκαίες για την ομαλοποίηση των συνθηκών λειτουργίας της οικονομίας.

Το βασικό χαρακτηριστικό αυτού του Υποπρογράμματος είναι η επιδότηση κατά 100% του επιτοκίου από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα για τα 2 πρώτα έτη. Η χρηματοδότηση παρέχεται με τη μορφή δανείων με ανταγωνιστική προσωποποιημένη τιμολόγηση και μπορεί να αφορά δάνειο για κεφάλαιο κίνησης ή για επένδυση με λόγο συνεπένδυσης 40% ΤΕΠΙΧ ΙΙ και 60% Τράπεζα.

Η δράση «Κεφάλαιο κίνησης με Επιδότηση Επιτοκίου», αποτελεί ένα νέο Υποπρόγραμμα στο πλαίσιο του «ΤΕΠΙΧ ΙΙ- Επιχειρηματική Χρηματοδότηση», το οποίο θα λειτουργήσει επιπρόσθετα των υφιστάμενων Υποπρογραμμάτων (υπ. 1: Δανείων Επενδυτικού σκοπού και υπ. 2: Κεφαλαίου Κίνησης) τα οποία συνεχίζουν να διατίθενται.

Σε αυτό το Υποπρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν όλες οι Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις οι οποίες κατά την υποβολή της αίτησης λήψης δανείου, ασκούν δραστηριότητα που συμπεριλαμβάνεται στους πληγέντες ΚΑΔ, όπως έχουν ανακοινωθεί από το Υπουργείο Οικονομικών.

Το ανώτατο ύψος του δανείου ανά επιχείρηση ανέρχεται στις €500 χιλ., ενώ οι επιχειρήσεις μπορούν να συμμετέχουν και στα υφιστάμενα Υποπογράμματα του ΤΕΠΙΧ ΙΙ, με την προϋπόθεση ότι η συνολική τους χρηματοδότηση δε θα υπερβαίνει το €1,5 εκ.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής στη δράση αυτή από την Τρίτη 28/4/20 στο https://www.ependyseis.gr/mis επιλέγοντας την Τράπεζα Πειραιώς και διασφαλίζοντας έτσι άριστη συμβουλευτική, ταχύτητα και εξυπηρέτηση.

Μαζί με τη «βουτιά» των τιμών του πετρελαίου, «βουτιά» 67% έκαναν και τα καθαρά κέρδη α΄ τριμήνου της BP.

Σύμφωνα με το CNBC, ο πετρελαϊκός κολοσσός, με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, ενημέρωσε ότι τα καθαρά κέρδη τους πρώτους τρεις μήνες της χρονιάς ήταν 800 εκατ. δολάρια από 2,4 δισ. δολάρια την αντίστοιχη περσινή περίοδο (πτώση 67%), ενώ οι αναλυτές ανέμεναν ότι τα καθαρά κέρδη θα φτάσουν στα 897 εκατ. δολάρια. 

Ο νέος διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Bernard Looney, δήλωσε σχετικά: «Η βιομηχανία μας έχει πληγεί από το σοκ προσφοράς και ζήτησης σε κλίμακα που δεν είχαμε ξαναδεί ποτέ. Εστιάζουμε τις προσπάθειές μας στην προστασία των λαών μας, στη στήριξη των κοινοτήτων μας και στην ενίσχυση των οικονομικών μας. Παραμένουμε δεσμευμένοι να επιτύχουμε το στόχο για μηδενικές εκπομπές (έως το 2050)»

Αναρτήθηκαν στoν ιστότοπο του Ηλεκτρονικού Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) τα ειδοποιητήρια των ασφαλιστικών εισφορών Μαρτίου 2020 για 1.211.406 ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοτελώς απασχολούμενους και αγρότες.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών, που επικρατούν στη χώρα, εξαιτίας της πανδημίας του COVID-19, η καταληκτική ημερομηνία καταβολής είναι η Τρίτη 5 Μαΐου 2020. Την ίδια ημερομηνία, θα πραγματοποιηθεί η καταβολή της εισφοράς, μέσω άμεσης χρέωσης τραπεζικού λογαριασμού (πάγια εντολή).

Για την έκδοση των εισφορών, έχουν ληφθεί υπόψη οι διατάξεις της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, που δημοσιεύτηκε στις 30 Μαρτίου 2020 (ΦΕΚ Α' 75), με την οποία παρέχονται μέτρα στήριξης της οικονομίας από τις συνέπειες της πανδημίας του κορονοϊού.

Ειδικότερα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι, για την εξόφληση των ασφαλιστικών εισφορών, μπορούν να επιλέξουν:

α. Την πληρωμή της εισφοράς που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική τους κατηγορία.
β. Την πληρωμή της εισφοράς Μαρτίου 2020 μειωμένης κατά 25%, εφόσον έχουν εξοφλήσει ή εξοφλήσουν, μέχρι 5/5, τις εισφορές του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2020.
γ. Την πληρωμή της εισφοράς σε τέσσερις μηνιαίες δόσεις, χωρίς προσαυξήσεις, με καταβολή της πρώτης δόσης έως τις 30/9/2020, εφόσον εμπίπτουν στους πληττόμενους κλάδους.

Διευκρινίζεται ότι:

α. Η πρώτη επιλογή αφορά στους ασφαλισμένους που επιθυμούν να διατηρήσουν το επίπεδο της ανταποδοτικής σύνταξης που έχουν σχεδιάσει, καθώς με τη δεύτερη επιλογή προσαρμόζονται αναλογικά οι συντάξιμες αποδοχές του Μαρτίου 2020 (μείωση 25%).

β. Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιλογή της μειωμένης εισφοράς είναι αφενός μεν να εξοφληθεί το ειδοποιητήριο, μέχρι την Τρίτη 5 Μαΐου 2020 αφετέρου δε να έχουν εξοφληθεί οι εισφορές του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου 2020, ακόμη και αν πληρωθούν στις 5 Μαΐου, μαζί με την εισφορά του Μαρτίου.

γ. Η δυνατότητα πληρωμής σε τέσσερις δόσεις, χωρίς προσαυξήσεις, αφορά μόνο όσους εντάσσονται στους πληττόμενους κλάδους, όπως αυτοί προσδιορίζονται από τους Κωδικούς Άσκησης Δραστηριότητας (ΚΑΔ), που έχουν ανακοινωθεί.

Υπενθυμίζεται ότι η πληρωμή των εισφορών του Ιανουαρίου του 2020 και εφεξής πραγματοποιείται με νέο κωδικό ηλεκτρονικής πληρωμής (RF).

Για το λόγο αυτό θα πρέπει όλοι οι ασφαλισμένοι που κάνουν χρήση πάγιας εντολής για την πληρωμή των ασφαλιστικών τους εισφορών να προχωρήσουν σε καταχώριση του νέου κωδικού ηλεκτρονικής πληρωμής στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες της τράπεζας, με την οποία συνεργάζονται.