Total: Προειδοποιεί για ενδεχόμενη αποχώρηση από το Ιράν

Η γαλλική εταιρεία - κολοσσός του κλάδου της ενέργειας Total, όπως έπραξαν κι άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, άφησε να εννοηθεί ότι πιθανότατα θα αποχωρήσει από το Ιράν, εγείροντας πολλές αμφιβολίες για την προσπάθεια της ΕΕ να διασώσει τη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να προστατεύσει τις εμπορικές της σχέσεις με το Ιράν, το ζήτημα που κυριάρχησε στις συζητήσεις στη Σύνοδο Κορυφής της Σόφιας.

Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη συμφωνία και να δώσει εντολή να επιβληθούν εκ νέου οι κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης που είχαν αρθεί, αναγκάζει τους Ευρωπαίους να αναζητήσουν τρόπους να κρατήσουν το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (ΚΟΣΔ) σε ισχύ και ταυτόχρονα να προστατεύσουν τις εμπορικές συναλλαγές τους με το Ιράν.

Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ, που συναντώνται στη βουλγαρική πρωτεύουσα για πρώτη φορά μετά την απόφαση του Τραμπ για το ζήτημα αυτό, συμφώνησαν να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους προκειμένου το ΚΟΣΔ να παραμείνει σε ισχύ και να προστατεύσουν τις ευρωπαϊκές εταιρείες που κινδυνεύουν να πληγούν από τις αμερικανικές κυρώσεις, δήλωσε μια ευρωπαϊκή πηγή. Όμως η τεράστια επιρροή των ΗΠΑ σε ό,τι αφορά το διεθνές εμπόριο και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών που έχουν στη διάθεσή τους.

Η Τοτάλ ανακοίνωσε ότι ίσως ακυρώσει τη συμμετοχή της σε ένα μεγάλο έργο για την εκμετάλλευση κοιτάσματος φυσικού αερίου εάν δεν εξασφαλίσει σύντομα την εξαίρεσή της από τις αμερικανικές κυρώσεις. Η Τεχεράνη έχει χαρακτηρίσει επανειλημμένα αυτό το έργο σύμβολο της επιτυχίας της συμφωνίας.

Η εξέλιξη θα αποτελούσε βαρύ πλήγμα για τον Ιρανό πρόεδρο, Χασάν Ροχανί, ο οποίος ήλπιζε πως η υλοποίηση του έργου θα οδηγούσε στην ανάκτηση της εμπιστοσύνης των επιχειρηματιών διεθνώς έναντι του Ιράν και θα προσέλκυε επενδύσεις.

Ένας αναλυτής του Chatham House σχολίασε ότι η ανακοίνωση της Τοτάλ είναι «άσχημο σημάδι», διότι δείχνει πως η ΕΕ δεν μπορεί να αναγκάσει εταιρείες του ιδιωτικού τομέα να συνεχίσουν τη δραστηριοποίησή τους στο Ιράν επί ποινή κυρώσεων, αλλά ούτε και να προστατεύσει στ' αλήθεια τον ιδιωτικό τομέα.

Η απόφαση του Τραμπ εκθέτει ευρωπαϊκές χώρες κι εταιρείες που επένδυσαν στο Ιράν, στον κίνδυνο να υποστούν κυρώσεις από τις ΗΠΑ σε τρεις ως έξι μήνες.

Στο μεταξύ, η εταιρεία θαλάσσιων μεταφορών Maersk ανακοίνωσε ότι θα τερματίσει πολλές από τις συμφωνίες που είχε συνάψει με πελάτες στο Ιράν μέχρι τον Νοέμβριο. Η γερμανική ασφαλιστική εταιρεία Allianz γνωστοποίησε την Τρίτη ότι ετοιμάζεται να αποσυρθεί από την Ισλαμική Δημοκρατία.

Οι 28 δεν έχουν ανακοινώσει ακόμη αποφάσεις για το πώς θα προασπίσουν την οικονομική συνεργασία τους με το Ιράν.

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παρουσίασε στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων επιλογές για την προστασία των ευρωπαϊκών επενδύσεων, ανάμεσά τους την επιβολή κυρώσεων σε αντίποινα, το να επιτραπεί στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) να επενδύσει στο Ιράν, ή να υπάρξουν συντονισμένες γραμμές πιστώσεων, αποτιμημένων στο ευρώ και όχι στο δολάριο, με πρωτοβουλία ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Όμως η εμβέλεια του αμερικανικού χρηματοοικονομικού συστήματος, η κυριαρχία του δολαρίου και η παρουσία θυγατρικών ευρωπαϊκών εταιρειών στις ΗΠΑ σημαίνουν ότι τα δυνητικά μέτρα της ΕΕ δεν μπορούν να είναι ιδιαίτερα σκληρά.

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας δεσμεύθηκαν ότι θα προσπαθήσουν να προστατεύσουν τις επενδύσεις στο Ιράν και τις συμφωνίες για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο κατά τη συνάντησή τους με τον ομόλογό τους του Ιράν την Τρίτη, αλλά αναγνώρισαν ότι θα δυσκολευτούν να προσφέρουν στην Τεχεράνη τις εγγυήσεις που ζητάει για να συνεχίσει να τηρεί τη συμφωνία.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας, Μιγκέλ Αρίας Κανιέτε, θα μεταβεί στο Ιράν από τη 18η ως την 21η Μαΐου, για να συζητήσει θέματα ενεργειακής συνεργασίας με Ιρανούς αξιωματούχους -μια συμβολική χειρονομία από μέρους της ΕΕ, που θέλει να δείξει πως παραμένει προσηλωμένη στο ΚΟΣΔ, παρά την αποχώρηση των ΗΠΑ από αυτό.

Στη Μόσχα, ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ δήλωσε ότι η Ρωσία τάσσεται υπέρ της πρότασης να γίνει μια συνάντηση με αντικείμενο τη συμφωνία με το Ιράν στη Βιέννη, που προγραμματίζεται για τις 25 Μαΐου, όπως μετέδωσε το πρακτορείο ειδήσεων Interfax.